گزارش سرافرازان از آسیبهای معادن شن و ماسه بر استان تهران
بازی معادن با جان مردم
غرب استان تهران یکی از بهترین مراکز تولید کننده شن و ماسه به شمار می رود گذر آب های سرریز از کوههای شمال کشور از دشت شهریار، طی صدها سال باعث شد تا آبرفتهای آن، بهترین معادن شن و ماسه را بسازد. بنابراین دشت شهریار را نباید تنها به باغات آن بشناسیم بلکه معادن شن و ماسه هم بعنوان یک ثروت عظیم برای این دشت وسیع به شمار می رود.
جان مردم ارزانتر از شن و ماسه است
دهها معدن به ترتیب فراوانی در شهرستان های قدس، شهریار و شاید ملارد فعال هستند روزانه صدها تن شن و ماسه را از سطح زمین استخراج می کنند تا راهی بازار ساخت و ساز نمایند از فعالیت این معادن برج های زیادی بنا شده است از بلندای برج میلاد تا برخی سازه های زیر خاک.
اما شن و ماسه ی این همه ساخت و ساز را فقط از زمین های غرب استان تهران تامین نمی کنند بلکه از جان مردم مظلوم شهرستان های شهریار و قدس هم مایه می گذارند. مسئولان چشمانشان را بسته اند تا بغض آسمان غبارآلود را نبینند. غبارهایی که معدن آن تعطیلی بردار نیست! مگر آنکه آسیب آن به قدری جدی باشد که آلاینده های آسمان تهران، مردم را زمین گیر نماید آن وقت اطلاعیه می دهند؛ ادامه فعالیت ممنوع است بنابراین می توان مدعی شد ارزش تولید شن و ماسه بیش از جان مردم است.
مظلومیت شهروندان شهرهای اندیشه، شهریار و شهرقدس از برکت معادن همان اندازه است که مردم خرمشهر و آبادان و … از نفت می برند.!
تاثیر معادن بر فرونشست زمین:
طی دو سال گذشته چندین بار فاجعه فرونشست زمین را از همین رسانه فریاد زدیم و در آخرین گزارش به بیان معاون عمرانی فرماندار شهرستان شهریار گفتیم: فرونشست زمین بزرگترین فاجعه شهریار است. بهتر است یادآور شویم مطابق نظر کارشناسان حفر گودالهای عمیق در سطح زمین می تواند مسیر هیدرولیکی آبهای زیرسطحی را تغییر دهد. کارشناسان معتقدند مسیر سفرهای زیرزمینی در عمق بستر رودخانه ها است اگر برداشت های بی رویه از معادن به همین شکل ادامه داشته باشد باید منتظر اتفاقات عجیبی بمانیم نظیر کاهش سفره های زیرزمین و در نتیجه فرونشست یکباره زمین هرچند تا آن وقت صاحبان ثروت بار و بندیل خود را از جان مردم بسته اند و به سوی ثروتی دیگر کوچ نموده اند.
اما این تنها تاثیر معادن بر آب ها نیست شستشوی شن و ماسه با آب چاه علاوه بر فاجعه فرونشست زمین دو تاثیر دیگر دارد؛ اول خشکیدن باغات بخاطر بی آبی و دوم غبار بسیار ریز ناشی از شستشوی شن و ماسه است. مطابق استانداردهای لازم این آبها باید در همان معادن تصفیه شود اما بیشتر این معادن آب حاصل از شستشو را در سطح زمین رها می کنند این آبها پس از تبخیر از خود غبارهای بسیار ریزی را بجای می گذارند ک با کوچکترین باد از سطح زمین بلند می شوند و مهمان ناخوانده ریه های شهروندان شهرهای همجوار می شوند.
تجاوز برخی معادن از عمق استاندارد:
مطابق استانداردها؛ معدن داران می توانند تا عمق مشخصی برداشت کنند که مطابق آمار غیر رسمی بیشتر معادن از استانداردها تجاوز نموده اند و همین امر خطرات زیست محیطی را افزایش می دهد و در درجه دوم آنها موظف هستند پس از برداشت شن و ماسه از معادن آنها را با خاک مناسب مسطح کنند و بخشی از آن را تبدیل به فضای سبز نمایند اما کدام معدن دار به این اصول پایبند است؟ آنها با لودرهایشان جان زمین و ریه شهروندان را هدف گرفته اند و گردش مالی برای ایشان مهمتر از هرچیز دیگری است.
اما فجیع تر آنکه برخی دلالان بی سواد که زمانی بر عرصه مدیریت هم تکیه زده بودند یکی از بزرگترین چاله ها را از نخاله های ساختمانی پرکردند و این بدین معنی است که آلوده کردن آبهای زیرزمینی را با این روش به تمام مصیبت های گذشته اضافه کنیم.
کدام مسئول…؟ کدام قانون…؟
حالا سوال اینجاست چرا مسئولان دولتی بخصوص فرمانداران شهرستان شهریار و قدس نسبت به این معضلات که جان طبیعت و مردم را به شدت به خطر می اندازد سکوت کرده اند؟ چرا اداره صنعت و معدن نظارت بر عمق حفاری ها نمی کند؟ چرا اداره منابع طبیعی نسبت به حفظ طبیعت و اراضی تحت پوشش خود بی انگیزه است؟ چرا اداره محیط زیست نگاهی جدی و تهدید آمیز به این تخلفات ندارد؟ آیا شهرداری ها توان مقابله با آنها را ندارند و یا آنها هم به همان درد سایر مسئولان دچار هستند؟ چرا جهاد کشاورزی نسبت به چاه های حفاری شده مجاز و غیرمجاز آنها و میزان برداشت آنها نظارت کافی ندارد؟ چرا اداره آب منطقه ای وارد عمل نمی شود؟ و….
درپایان امیدوارم ادارات مرتبط با نظارت عالیه ی شخص فرماندار به این موضوع رسیدگی نمایند تا نیازی به حضور دادستان یا همان مدعی العموم در جبران کم کاری ادارات نداشته نباشیم./اسماعیل بکلیان
