علیرغم اینکه تعاون در شریعت اسلام جایگاه ویژهای دارد و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سهم ۲۵ درصدی از اقتصاد کشور را برای تعاونیها در نظر گرفته است اما متاسفانه این عدد از پنج درصد هم تجاوز نمیکند. شاید مهمترین دلیل آن عدم وجود زیرساختهای فرهنگی باشد و دومین عامل اصلی در نافرجامی تعاونیها، عدم نظارت دقیق بر آنها باشد.
تعاونی مسکن امید در شهرداری شهریار درست در زمانی کلید خورد که نیاز به حضور و تجربه موفق از تعاونی مسکن در این شهر بیش از هر زمان دیگر احساس میشد.
افزایش سرسام آور تورم در دولت پیشین چنان تأثیری در قیمت مسکن گذاشت که آن کورسوی امیدی که در خانه دار شدن مستأجران بود را هم خاموش کرد. این یاس و ناامیدی در شهر شهریار دو چندان بود. از یک سو آسیبهای اغتشاشات و از سوی دیگر تنشهای پرونده فساد در شهرداری، شهروندان و بخصوص خانواده بزرگ مدیریت شهری، افراد و نهادهای وابسته به آن را مأیوس کرده بود.
درست در همین زمان بود که تجربه تلخ کمیته رفاه و آوارگی برخی سهامداران آن و تجمع های مکرر آنها در مقابل فرمانداری و شهرداری داشت شکل گستردهای را بخود میگرفت و این موضوع علیرغم رفع مشکل بخشی از اراضی متعلق به کمیته رفاه شهرداری شهریار، اما معضل، همچنان باقی است.
حذف ریسک در خرید زمین
یکی از مشکلات اصلی تعاونی های مسکن در خرید غیرکارشناسی و غیر اصولی زمین برای تعاونی است. خرید زمین مطمئن، شاه کلید موفقیت تعاونی مسکن امید شهریار شد. معمولا اعضای هیات مدیره تعاونی ها از سر دلسوزی و برای خرید ارزان زمین، به زمینهایی با کاربری غیرمسکونی رو میآورند. البته اگر نخواهیم اعضای هیات مدیره و مدیرعامل اینگونه تعاونیها را به فساد پشت پرده متهم کنیم باید بگوئیم؛ نقش دلالان خوش زبان و سادهلوحی اعضای هیات مدیره تعاونیها بی تاثیر در این امر نیستند.
مدیرعامل تعاونی مسکن امید شهریار در گفتگو با سرافرازان ضمن بیان اینکه این تعاونی پس از تأسیس، چندین قطعه زمین را در مناطق مختلفی دیده بود که بهترین آنها قطعاتی در ضلع جنوبی تقاطع غیر همسطح شهید صیاد شیرازی (غرب شهرک وائین) و یا غرب شهرک آ.اس.پ و چند جای دیگر دیده بود که به دلایلی نظیر وجود معارض، کاربری غیر مسکونی، وسعت زمین های مذکور و یا شرایط بد محلهای، از خرید آنها منصرف شدیم.
شهر اندیشه عالیترین سکونتگاه شهری
از جمله نکاتی که در خلال گفتگو با مدیرعامل تعاونی مسکن امید شهریار مطرح شد، موضوع حذف چالش و معضلات تغییر کاربری بود که معمولا تعاونی ها گرفتار آن می شوند.
هرچند در همین شهر اندیشه هم قطعات بزرگی در فاز شش آن وجود دارد که خریداران آنها، بیش از ۳۰ سال است انتظار میکشند، اما شرکت تعاونی مسکن امید، تمام تلاش خود را بکار گرفت تا اعضای خود را در چنین دامهایی نیاندازد. لذا دست به خریدی زد که .شامل چند امتیاز بالقوه باشد.
۱) این زمین دارای کاربری مسکونی با تراکم بالا است یعنی در صورت صلاح و صرفه اعضا، امکان ساخت برج هم وجود دارد.
۲) شهر زیبای اندیشه دارای یک مرکز شهر است که عالیترین امکانات رفاهی، تفریحی، فرهنگی نظیر سالن سینما و همایش است که درهسته مرکزی آن بازار ایرانی اسلامی واقع میشود که زمین خریداری شده و متعلق به اعضای تعاونی مسکن امید با فاصله عرض یک بلوار، در نقطه شمال غربی مرکز شهر واقع شده است.
در حال حاضر خرید کامل این زمین تقریبا مراحل تکمیلی خود را پشت سر میگذارد و شنیدههای حکایت از این دارد که در همین روزها، سند تک برگ انتقال آن نیز به نام تعاونی مسکن امید به مبلغ ۱۷۰ میلیارد تومان اجرایی خواهد شد.
این زمین با وسعت حدود ۲۶۰۰۰ مترمربع و با قیمت هرمترمربع، حدود ۶ میلیون ۵۰۰ هزار تومان در خرداد ماه سال جاری خریداری شده است که سهم هر مترمربع زمین برای واحدهای پیش بینی شده کمتر از ۳ میلیون تومان است و اگر هزینه ساخت را به قیمت امروز محاسبه نمائیم، هزینه تمام شده هر مترمربع آپارتمان به انضمام مبلغ خرید زمین؛ برای اعضای تعاونی کمتر از ۱۱ میلیون تومان خواهد بود.
تا اینجای کار همه چیز عالی است
شایان ذکر است این تعاونی مطابق قانون احتمالأ موظف به ساخت مدرسه در همان زمین باشد و از سوی دیگر بنا بر اظهار شفیعی مدیرعامل تعاونی مسکن امید، این اراضی، امتیاز قانونی برای تجاری سازی هم دارد که در تمام این موارد، سهامداران اصلی این امتیازات، همان اعضای تعاونی هستند و هیچ شخص و سازمان و نهاد دیگری در آن نمیتواند سهیم باشد.
ضمنا، ذکر یک نکته خالی از لطف نیست؛ بهروز کاویانی شهردار وقت شهر شهریار، بانی اصلی این تعاونی بود، هرچند بسیاری از منتقدان و مخالفان وی سعی در وارونه جلوه دادن عملکرد این تعاونی بودند و هستند اما باید گفت: تا اینجای کار همه چیز عالی است.
در پایان باید یادآور شد: علاوه بر اشکال در زیرساخت های فرهنگی در تشکیل تعاونی ها که در ابتدای همین متن به آن پرداختیم و همچنین عدم نظارت که از عوامل شکست تعاونی ها به شمار میرود؛ دخالت نهادها و سازمانهای دولتی و شبه دولتی و یا اشخاص منفعت طلب میتواند از عوامل موثر در شکست و بدنامی تعاونیها شود.
خبرنگار سرافرازان ضمن نقدهایی که پیش از این به عملکرد تعاونیها داشته، مدعی است تذکر به موقع اصحاب رسانه و اطلاع رسانی صادقانه میتواند مهمترین عامل شفافیت و موفقیت این تعاونیها باشد.